Taş Kağıt Makas Oyunu Nasıl Kazanılır?

Taş Kağıt Makas Oyunu Nasıl Kazanılır?

“Ekmek almaya kim gidecek?” ya da “Bulaşıkları kim yıkayacak?” gibi tartışmalar günlük hayatımızın bir parçası. Bu gibi karar anlarında bir oyuna başvuruyoruz.  

Taş kağıt makas eski bir kurnazlık ve şans oyunu. Oyunu bilmeyenler için hızlı bir özet geçelim. Taş, kağıt ve makasın birbirlerine döngüsel bir üstünlükleri var. Bu döngüye göre, taş makası kırar, kağıt taşı sarar, makas kağıdı keser ve kazanır.

Yazar William Poundstone’un Taş-Kağıt-Makas kılavuzuna göre bu oyunda taş %35.4, kağıt %35, makas ise %29.6 oranında seçiliyor. Taşın daha sık yapılma nedeni oyunun isminde daha önce bahsedilmesi ya da güçlü görünen bir yumruğa benzemesi olabilir. Yine aynı çalışmaya göre bu oyunda erkekler daha çok taş, kadınlar ise kağıt ile oyuna başlıyor. 

Bu konuyla ilgili yapılan bir başka araştırma ise “Proceedings of the Royal Society B” dergisinde yayımlandı. Bu araştırma, oyuncuların genellikle rakiplerinin son hamlelerini taklit ettiklerini buldu. Taklitçilik istemsiz görünüyor. 

Peki “taş-kağıt-makas” oyununu kazanmak için psikolojiyi nasıl kullanabiliriz ?

Zheijang Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı, taş kağıt makas üzerine çalıştı ve oyuncuların stratejilerini nasıl değiştirdiklerini veya koruduklarını inceledi. Bu araştırmaya göre bir oyuncu ilk elde rakibini yeniyorsa, bir sonraki turda da aynı eylemi tekrarlama, kaybedenler ise el değiştirme eğiliminde diyebiliriz. 

Yine bir oyuncu 2 kez kaybettiğinde muhtemelen elini değiştirecek ve rakibin onu yenmek için kullandığı hareketi yenmeye çalışacak. Hemen örneklendirelim.  Mesela Buğra taş yaptığı için kağıt yapan Ahmet’e kaybederse, büyük olasılıkla bir sonraki el kağıdı yenecek olan makasa geçecektir.

Araştırmaya göre bu sık kullanılan bir strateji çünkü genellikle kazanan el oynanmaya devam ediyor. Bu durumu “kazan-kal” ve “kaybet-değiştir” stratejisi olarak adlandırabiliriz.

Bu yüzden ilk eli kaybederseniz, rakibinizin az önce oynadığı şeyi yenen harekete geçin. Kazanırsanız aynı hareketi devam ettirmeyin, kaybeden rakibinizin az önce oynadığı eli oynayın. Zekice.

Ayrıca, el başlamadan önce hangi hareketi yapacağınızı söylerseniz rakibiniz onu kandırmaya çalışacağınızı düşünecek ve size güvenmeyecektir. Bu yüzden söylediğiniz hareketi yaparsanız onu gafil avlayabilirsiniz. Mesela, el başlamadan kağıt yapacağınızı söylediniz ve rakibiniz yapmayacağınızı düşündü. Rakibiniz istemsizce kağıdı yenen makastan uzaklaşacak ve bunun yerine taş veya kağıdı seçecek. Söylediğiniz gibi kağıt yaparsanız ya kazanır ya da berabere kalırsınız. 

Rakibiniz arka arkaya 2 el aynı hareketi yaparsa üçüncü kez bu hareketi yapma olasılığı oldukça düşük. Bu konuda “Dünya Taş Kağıt Makas Şampiyonası”nın organizatörü ve kıdemli oyuncusu Graham Walker: “İnsanlar öngörülebilir olmaktan nefret ediyorlar ve tahmin edilebilirliğin ayırt edici özelliği aynı hareketi arka arkaya 3 kez yapmaktır.” diyor. Yani bu da bir seçenek.

Sonuç olarak ne kadar az tahmin edilebilir olursanız kazanma ihtimaliniz o kadar artar. Oyunun kuralları basit olabilir ama insan zihni o kadar basit değil.